Nowa era technologii. Gaia AI Factory zainaugurowana w Krakowie

W inauguracji uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego oraz biznesu. Obecni byli m.in. sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Dariusz Standerski, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego prof. Maria Mrówczyńska, wicemarszałek województwa małopolskiego Witold Kozłowski, prezydent Krakowa Aleksander Miszalski, rektor AGH prof. Jerzy Lis oraz przedstawiciele Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH.

Gaia AI Factory to jedna z 19 europejskich „fabryk” sztucznej inteligencji. Będzie składała się z: superkomputera o największej mocy obliczeniowej, ale będzie tworzyła również ekosystem, w ramach którego zespoły badaczy i ekspertów będą wspierali młodych innowatorów w rozwoju ich modeli AI oraz startupów w tej dziedzinie. 

Małopolska od lat konsekwentnie inwestuje w rozwój nowoczesnych technologii, nauki i innowacji. Inauguracja Gaia AI Factory to ważny moment nie tylko dla Krakowa i naszego regionu, ale także dla całej Polski. Dzięki tej inwestycji Małopolska staje się jednym z europejskich centrów rozwoju sztucznej inteligencji, wspierając współpracę nauki, biznesu i administracji publicznej 

- podkreślił podczas inauguracji wicemarszałek Witold Kozłowski.

Superkomputer, startupy i nauka

Gaia AI Factory powstaje w ramach europejskiego programu EuroHPC JU i będzie jednym z centrów rozwoju zaufanej, odpowiedzialnej i transparentnej sztucznej inteligencji zgodnej z europejskimi wartościami. Projekt ma wartość około 300 mln zł i jest współfinansowany przez Polskę oraz Unię Europejską.

Sercem przedsięwzięcia będzie nowy superkomputer AI zlokalizowany w Krakowie i zarządzany przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH. Infrastruktura będzie dysponować ponad tysiącem akceleratorów GPU i mocą obliczeniową wielokrotnie większą niż obecny superkomputer Helios.

Gaia AI Factory ma być nie tylko centrum infrastrukturalnym, ale również platformą współpracy nauki, biznesu i sektora publicznego. Projekt zapewni dostęp do mocy obliczeniowej, danych i narzędzi AI, szkoleń, doradztwa eksperckiego, wsparcia wdrożeniowego.

Projekt realizuje ogólnopolskie konsorcjum czołowych instytucji naukowych, technologicznych i badawczych pod przewodnictwem Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH. W konsorcjum, tym Małopolskę reprezentują ponadto: 

• Wydział Technologii Kosmicznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,  
• Sano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej – Międzynarodowa Fundacja Badawcza, 
• Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, 
• Krakowski Park Technologiczny. 

Szczególne znaczenie projekt ma mieć dla startupów oraz małych i średnich przedsiębiorstw, które często nie posiadają własnej infrastruktury pozwalającej rozwijać zaawansowane rozwiązania AI. Gaia ma również wspierać komercjalizację badań naukowych i rozwój innowacyjnych produktów technologicznych.

Gaia AI Factory będzie współpracować z innymi europejskimi ośrodkami AI, w tym z: PIAST AI Factory w Poznaniu oraz LUMI AI Factory w Finlandii tworząc europejską sieć infrastruktury dla rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji.

Polska coraz mocniej zaznacza swoją obecność w AI

Rozwój sztucznej inteligencji coraz częściej ma również polski wymiar. Polscy naukowcy i przedsiębiorcy odgrywają istotną rolę w światowym ekosystemie AI.

Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Wojciech Zaremba — współzałożyciel OpenAI, organizacji odpowiedzialnej za stworzenie ChatGPT. Dużą rolę w rozwoju nowoczesnych modeli AI odgrywa także Jakub Pachocki, który kierował pracami nad GPT-4.

Polskie sukcesy widoczne są również w sektorze startupowym. Mati Staniszewski jest współzałożycielem ElevenLabs — jednej z najszybciej rozwijających się firm AI na świecie, specjalizującej się w technologiach generowania głosu.

Coraz większe znaczenie mają również polskie modele językowe AI. Jednym z najważniejszych projektów jest Bielik rozwijany przy udziale Cyfronetu AGH i trenowany na krakowskich superkomputerach Helios i Athena. Innym przykładem z Małopolski jest Jarosław Królewski, absolwent Akademii Górniczo-Hutniczej, a dzisiaj właściciel firmy Synerise, która rozwija zaawansowane technologie AI wykorzystywane globalnie.

Zatem i w Małopolsce mamy wizjonerów, którzy tworzą kompetencje i rozwiązania konkurujące na światowym rynku nowych technologii. Rozwój takich projektów pokazuje, że możemy nie tylko korzystać z zagranicznych technologii, ale również mamy możliwości, aby budować własne kompetencje i rozwiązania dostosowane do naszych potrzeb językowych, społecznych i gospodarczych.

AI zmienia gospodarkę, naukę i codzienne życie

Eksperci nie mają dziś wątpliwości, że sztuczna inteligencja będzie jedną z najważniejszych technologii najbliższych dekad. AI już teraz wspiera diagnostykę medyczną, analizę danych, edukację, transport, administrację publiczną czy cyberbezpieczeństwo.

Jednocześnie rozwój AI oznacza również nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem danych, cyberzagrożeniami, etyką oraz zmianami na rynku pracy. Coraz większego znaczenia nabiera więc budowa własnej infrastruktury technologicznej i kompetencji cyfrowych. Polska jest jedynym krajem Europy, który będzie posiadał dwie fabryki sztucznej inteligencji. Obok krakowskiej GAI powstaje poznański PIAST.

Właśnie dlatego projekty takie jak Gaia AI Factory mają dziś znaczenie strategiczne — wzmacniają europejską i polską niezależność technologiczną oraz pozwalają budować nowoczesny ekosystem AI oparty na bezpieczeństwie, odpowiedzialności i współpracy nauki z biznesem.

Inauguracja Gaia AI Factory pokazuje, że Kraków i Małopolska chcą być aktywnymi uczestnikami tej technologicznej transformacji — nie tylko korzystając z nowych rozwiązań, ale również współtworząc przyszłość europejskiej sztucznej inteligencji.

Gaia AI FactoryGaia AI Factory